Contrei

De historische binnenstad van Meppel en de wijken die zich vanaf het laatste kwart van de 19e eeuw en de eerste decennia van de 20e eeuw rondom deze kern hebben ontwikkeld, vormen samen een uitzonderlijk herkenbaar stedelijk landschap. De diepe historische gelaagdheid, de opeenvolgende groeifasen en de rijkdom aan monumenten, beeldbepalende panden en karakteristieke openbare ruimten maken dit gebied tot een samenhangend en betekenisvol geheel.

Om deze waarden voor huidige en toekomstige generaties te behouden, en om nieuwe ontwikkelingen zorgvuldig te begeleiden, is het gehele gebied aangewezen als gemeentelijk beschermd stadsgezicht. Deze aanwijzing waarborgt niet alleen de cultuurhistorische en ruimtelijke kwaliteiten, maar benut deze ook actief als inspiratiebron en ‘werkmateriaal’ voor toekomstige ingrepen. Het beschermde stadsgezicht is daarmee niet uitsluitend conserverend, maar biedt ook richting en kwaliteit voor vernieuwing.

De historische binnenstad en de omliggende buurten tot circa 1940 vormen gezamenlijk één beschermd stadsgezicht. Binnen dit gebied zijn echter duidelijke verschillen zichtbaar: afzonderlijke deelgebieden met elk een eigen ontstaansgeschiedenis, ruimtelijke structuur en architectonische signatuur. Deze deelgebieden en hun cultuurhistorische waarden zijn afzonderlijk beschreven, op alle relevante schaalniveaus – van stedenbouw en architectuur tot openbare ruimte en groen.

De bescherming is opgetuigd vanuit een dubbel instrumentarium. Ten eerste via het Beschermd Stadsgezicht en de verwerking daarvan in het omgevingsplan, wat de stedenbouwkundige bescherming borgt. Omdat de bescherming middels alleen het Beschermd Stadsgezicht onvoldoende bescherming biedt voor allerlei veranderingen aan de architectuur van de panden zelf, is gekozen om ook beeldbepalende panden aan te wijzen, die de architectonische bescherming regelt. Deze twee instrumenten vullen elkaar aan.

In samenwerking met Rho Adviseurs is een zorgvuldig proces doorlopen om de cultuurhistorische waarden van het beschermde stadsgezicht te vertalen naar het nieuwe omgevingsplan. Dit is gedaan door de bestaande bescherming naast de nieuw gevonden waarden te leggen.  Onderdeel van dit proces was het formuleren van een doelstellingenlijst, waarin per beschermingsaspect is vastgelegd welke ambities worden nagestreefd en hoe deze juridisch-planologisch in het omgevingsplan kunnen worden verankerd.

De gemeenteraad heeft dit integrale pakket – bestaande uit zowel het beschermde stadsgezicht als de aanwijzing van beeldbepalende panden – met groot enthousiasme vastgesteld. Daarmee is een stevig fundament gelegd voor het zorgvuldig omgaan met het historische karakter van Meppel, nu en in de toekomst.