Contrei

In opdracht van de gemeente Rotterdam voerde Contrei, in samenwerking met architectuurhistoricus Noor Mens, een cultuurhistorische en ruimtelijke verkenning uit naar het complex De Aarhof (architect: P.J. de Raad) en het naastgelegen nevencentrum (voorheen gezondheidscentrum, architect: N.L. de Bruijn) aan de Imkerstraat in Zevenkamp. Aanleiding voor het onderzoek was de ambitie van de gemeente en eigenaren om het centrumgebied te herontwikkelen en te verdichten met o.a. zo’n 500 woningen. Doelstelling daarbij is om – naast het aantal woningen – ook meer levendigheid en op de wijk betrokken programma in het gebied te introduceren. Ons is gevraagd om inzicht te geven in de cultuurhistorische, stedenbouwkundige en architectonische waarden van het Aarhofcomplex en omgeving, als inhoudelijke basis voor toekomstige planvorming en besluitvorming.

Het onderzoek combineerde archiefonderzoek in onder meer Het Nieuwe Instituut en het Stadsarchief Rotterdam met een analyse van de stedenbouwkundige context, de ontstaansgeschiedenis van Zevenkamp (ontwerp bureau Abma Hazewinkel Dirkx i.s.m. Riek Bakker) met een uitgebreide opname van het exterieur en interieur van de Aarhof. Daarbij is gekeken naar de ruimere stedenbouwkundige context met zijn groenstructuren, en de samenhang tussen het wooncentrum voor ouderen, het ernaast liggende nevencentrum en de openbare ruimte van het centrumgebied. Vanzelfsprekend kwamen daarbij vragen aan de orde met betrekking tot de manier waarop het ensemble past binnen de idealen van de Post‑65‑periode, de periode waarin de verzorgingsstaat dominant was. De analyse bracht naar boven hoe de architectuur, de stedenbouwkundige planopzet en het gebruik gezamenlijk hebben bijgedragen aan de betekenis van de Aarhof als wijkvoorziening. Ook kwamen manco’s aan het licht die om verbetering vragen. De periode Post 65 werd gekenmerkt door een grote mate van positieve maatschappelijke betrokkenheid, maar het was ook een periode waarin de stedelijke ruimte nogal diffuus werd ingevuld met soms positieve (karakteristieke groenstructuren), maar ook negatieve (onoverzichtelijke parkeergebieden) gevolgen.

Het resultaat van ons onderzoek is een waardestelling en een set van cultuurhistorisch onderbouwde adviezen voor de her- en doorontwikkeling van de locatie. Door expliciet te benoemen welke kwaliteiten van het ensemble en de openbare ruimte van betekenis zijn, biedt het onderzoek richting voor ingrepen die recht doen aan de bestaande Post 65-waarden en tegelijk ruimte laten voor verandering. Daarmee levert de cultuurhistorische verkenning een concrete bijdrage aan een zorgvuldige en toekomstgerichte ontwikkeling van het centrumgebied van Zevenkamp.