Contrei

Woningcorporatie Woonstad Rotterdam heeft ons bureau gevraagd onderzoek te doen naar het complex Bajonet 2. Dit is de westelijke bebouwingswand van een bouwblok in de Bajonetstraat. Deze bebouwingswand maakt deel uit van de kleurrijke 19^de-eeuwse wijk Oude Westen. Kleurrijk in de zin van een bewogen geschiedenis en de gebouwde uitingen daarvan, eerst als volkswijk en later als brandpunt van de stadsvernieuwing in de jaren ’70 en ’80, wat leidde tot sloop op grote schaal en de bouw van vele spraakmakende woningbouwprojecten. De afgelopen jaren is men bezig geweest met het behoud en de renovatie van historische panden, wat minder aandacht heeft gekregen, maar in aanpak minstens zo bepalend is voor het aanzien van deze grote binnenstadswijk.

Ook de westelijke bebouwingswand van het complex Bajonet 2 van eigenaar Woonstad zal noodzakelijke ingrepen moeten ondergaan ten behoeve van doorontwikkeling, zoals sloop-nieuwbouw of renovatie. Daarvoor wenste de corporatie een waardering en een set ‘spelregels’ als handvatten voor een verkennend scenario-onderzoek. Hiervoor gaven wij cultuurhistorische input, een (aanvullende) waardering van het complex en een advisering over de randvoorwaarden voor de te ontwikkelen scenario’s.

Uit het onderzoek, opgebouwd uit een ontwikkeling van de stedenbouw en van het bouwblok, een waardering en advisering, bleek onder meer dat de woningen van Bajonet 2 complexgewijs tot stand kwamen. Dertien complexen van twee tot drie bouweenheden regen zich daarbij aaneen tot één doorgaande straatwand, maar werden zeker niet in één bouwstroom gerealiseerd. Ze hadden ieder een specifieke eigenheid v.w.b. de geveluitwerking, maar hadden ook overeenkomsten zoals de hoofdopzet, de ontsluitingsstructuur en de plattegrond: het waren allen alkoofwoningen. Hoewel deze panden in eerste instantie te boek stonden als weinig bijzondere ‘revolutiebouw’, zien we tegenwoordig naast een seriematige aaneenschakeling toch ook vooral de stilistische verschillen per complex met rijke neo-renaissance danwel neo-classicistische motieven die communiceren met de overzijde. En dat is bijzonder, want afgezien van de hoofdwegen zijn er nog slechts een beperkt aantal tweezijdig historische straatprofielen aanwezig in de wijk. Daarvan is het zuidelijk deel van de Bajonetstraat nog een overtuigende representant.